FIP (Feline Infectious Peritonitis) feline coronavirus (FCoV) mutasyonu sonucu oluşur. Eskiden %100 ölümcüldü — 2020'den sonra GS-441524 (Remdesivir analog) ile %85+ iyileşme oranı. Genç (2 yaş altı) ve immün bastırılmış kediler risk altında.
Nasıl Gelişir?
Çoğu kedi FCoV ile karşılaşır — kedi kumu paylaşımı, dışkı yoluyla. Kedilerin çoğu hafif sindirim belirtisi geçirir veya hiç belirti vermez. Bazı kedilerde virüs mutasyona uğrar → bağışıklık hücrelerine saldırır → FIP.
Risk Faktörleri
- Genç kedi (özellikle 6 ay - 2 yaş)
- Saf ırk (özellikle Bengal, Ragdoll, Birman)
- Stres (yeni eve geçiş, çoklu kedi, abdest değişimi)
- Çoklu kedi ortamı (barınak, korunak)
- İmmün bastırıcı hastalıklar (FeLV, FIV)
İki Form
Islak (Effüzif) FIP — %60-70
- Karında sıvı birikmesi (asit)
- Göğüste sıvı (solunum güçlüğü)
- Şişlik karın
- Hızlı gelişim (haftalar)
Kuru (Non-effüzif) FIP — %30-40
- Granülom organlarda (böbrek, karaciğer, beyin, göz)
- Nörolojik: denge kaybı, nöbet, körlük
- Göz: iris renk değişimi, üveit
- Yavaş gelişim (aylar)
Genel Belirtiler
- İnatçı ateş (antibiyotiklere cevap vermez)
- İştahsızlık, kilo kaybı
- Halsizlik
- Sarılık
- Diğer organa göre spesifik bulgu
Teşhis (Zor)
- Klinik bulgu + yaş + ırk
- Kan testleri: A/G oranı düşük (<0.4), albumin azalmış, globulin yüksek
- Sıvı analizi (asit/göğüs sıvısı): Rivalta testi pozitif
- PCR (mutant FCoV)
- Biyopsi (kesin tanı)
Modern Tedavi (2020+)
GS-441524 antiviral — 84 gün enjeksiyon veya oral. %85+ iyileşme. Türkiye'de gri pazardan temin (resmi onaylı değil). Maliyet 30000-80000 TL toplam tedavi.
Önleme
- Stres minimum
- Hijyen — kum kutusu temizliği
- Çoklu kedi: kediler arası düşük yoğunluk
- Saf ırk yetiştiricisinden alırken FIP geçmişi sor
- FIP aşısı var ama etkinliği tartışmalı
SSS
FIP bulaşıcı mı? FCoV bulaşıcı (kediden kediye) ama FIP-mutant form değil — kediler arası FIP geçmez.
GS-441524 Türkiye'de bulunur mu? Resmi değil — sosyal medya grupları + gri pazar. Riskli ama hayat kurtarıcı.
Aşı işe yarar mı? Etkinliği düşük (~%50), önerilmiyor genelde.
Bu içerik bilgi amaçlıdır. Kesin teşhis ve tedavi için veteriner hekiminize danışın.
FIP teşhisi vet uzmanlık gerek — DoldurKabı'da kompleks vaka vet referansları.
