Yaz aylarında arabada bırakılan hayvanlar için yapılan uyarıları çoğumuz biliyoruz. Kışın ise tersi bir sorun var. Motor durduktan sonra araç hızla soğur, camlar buzlanır ve kapalı kabin kısa sürede buzdolabına döner. İçeride bekleyen bir kedi ya da köpek için bu, sandığından çok daha hızlı gelişen bir risk.
Kış aylarında hayvanla araç kullanmak çoğu zaman kaçınılmaz. Veteriner randevusu, yılbaşı ziyareti, köye ya da yazlığa gidiş. Bu yazıda kısa bekleyişlerden uzun yollara kadar kış yolculuğunun dikkat noktalarını topladık.
Soğuk araçta bekletmek
Araba dışarıdaki hava kadar soğuk hale gelir ve rüzgârı kessin diye camlar kapalı tutulsa bile ısıyı içeride tutamaz. Hareket etmeden oturan bir hayvan, yürüyen bir hayvana göre çok daha çabuk üşür. Küçük ırklar, kısa tüylüler, tüysüz kediler, yaşlılar, yavrular ve zayıf hayvanlar bu açıdan daha hassastır.
"Beş dakikada dönerim" diye girilen marketlerde sıra uzar, bankada iş beklenenden uzun sürer. Kışın hayvanı araçta yalnız bırakmamaya çalış. Mecbur kaldığında ise süreyi çok kısa tut, hayvanı battaniyeli taşıma çantasında ya da yatağında bırak ve aracı gölgeli değil, rüzgârı almayan bir yere park et.
Motoru çalışır bırakmak çözüm mü?
Isınsın diye motoru çalışır bırakmak başka riskler getirir. Egzoz gazı karbonmonoksit içerir. Özellikle egzoz borusunun kar yığınıyla tıkandığı durumlarda gaz kabine sızabilir ve bu kokusuz bir tehlikedir. Kapalı bir garajda motoru çalışır bırakmak ise hiçbir koşulda güvenli değildir. Ayrıca çalışır durumdaki bir araçta bırakılan hayvan vitese, düğmelere basabilir; kapı kilitleri bile kazara kapanabilir.
Yolculuk sırasında ısı dengesi
Kışın arabada ısıtıcıyı yüksek açmak alışkanlıktır. Ama sen montunla otururken hayvan zaten kendi tüyüyle oturuyor. Kalın tüylü bir köpek, kaloriferi sonuna kadar açık bir arabada aşırı ısınabilir ve hızlı hızlı solumaya başlayabilir.
- Isıtıcının üfleme yönünü hayvanın yüzüne doğru tutma.
- Kabini ılık tut, hayvanın soluma ve huzursuzluk gibi işaretlerine bak.
- Koltuk ısıtıcısını hayvanın oturduğu yerde açma; doğrudan temas eden ısı yanık riski taşır.
- Taşıma çantasının üstünü battaniyeyle tamamen kapatma, havalanabilmesi için bir yanı açık kalsın.
Kış montu giyen köpeklerde araçta montu çıkarmayı düşünebilirsin. Isınan kabinde mont fazla gelir; araçtan inmeden önce yeniden giydirmek yeterli.
Güvenli taşıma
Kışın yollar kaygan, ani frenler daha sık. Serbestçe arabada dolaşan bir hayvan, sert bir frende öne fırlayabilir ve hem kendine hem sürücüye zarar verebilir.
- Kedileri sağlam, kapağı kilitlenen bir taşıma çantasında taşı. Çantayı arka koltukta emniyet kemeriyle sabitle ya da ön koltukların arkasındaki boşluğa yerleştir.
- Köpekler için emniyet kemerine bağlanan göğüs koşumu ya da sabitlenmiş bir kafes kullan. Boyun tasmasına bağlı kemer ani frende boyna yük bindirir.
- Hayvanı ön koltukta taşıma. Hava yastıkları açıldığında ciddi yaralanmaya yol açabilir.
- Bagaj kısmı kabinden çok daha soğuk olabilir. Hayvanı bagajda taşıyorsan kabinle bağlantılı ve ısıtılan bir bölüm olduğundan emin ol.
Uzun yolda mola düzeni
Yılbaşı ya da sömestr tatilinde uzun yola çıkıyorsan molaları önceden planla. Molalar hayvanın tuvaletini yapması, biraz hareket etmesi ve su içmesi için gerekli. Kışın mola yerlerinde yerler buzlu ve tuzlanmış olabilir.
- Araçtan inmeden önce tasmayı tak. Kapı açıldığında fırlayan köpekler, dinlenme tesislerinde sık yaşanan kayıp vakalarından.
- Kedileri mola yerlerinde çantadan çıkarma. Tuvalet ihtiyacı için araç içinde küçük bir kum kabı kullanabilirsin.
- Tuzlanmış zeminde yürüyen köpeğin patilerini araca binmeden önce nemli bir bezle sil.
- Su kabı araçta donabilir. Suyu termosta ya da kabinin ılık bir köşesinde taşı.
Yanına alman gerekenler
Kış yolculuğunda trafik sıkışabilir, yol kapanabilir, beklemediğin bir yerde saatlerce kalabilirsin. Bu ihtimale karşı küçük bir çanta hazırla: birkaç öğünlük mama, su, kuru bir battaniye, havlu, yedek tasma, dışkı poşeti, varsa düzenli kullandığı ilaçlar ve aşı bilgileri. Gideceğin yerde açık bir veteriner olup olmadığını yola çıkmadan veteriner listesinden kontrol etmek de iyi bir alışkanlık.
Arabaya alışmamış hayvanlar
Yılda bir iki kez, yalnızca veterinere giderken arabaya binen bir kedi ya da köpek için uzun kış yolculuğu zorlayıcı olabilir. Kış tatilinden birkaç hafta önce kısa denemeler yapmak işini kolaylaştırır. Önce motor çalışmıyorken hayvanı çantasıyla arabaya koy, birkaç dakika otur ve ödül ver. Sonra mahallede kısa turlar at. Her seferinde süreyi biraz uzat.
Taşıma çantasını yolculuktan günler önce evde açık bırakmak da işe yarar. Kedi çantanın içinde uyumaya başlarsa, yolculuk günü çanta onun için yabancı bir kutu değil, tanıdık bir yatak olur. İçine evdeki battaniyesini koymak tanıdık kokuyla birlikte sıcaklık da sağlar.
Araca binmeden ve indikten sonra
Yağmurda ya da karda yürüyüp ıslak tüyle araca binen bir köpek, araç ısınana kadar çok üşür. Binmeden önce havluyla iyice kurula, gerekiyorsa araçta da ikinci bir havlu bulundur. Uzun tüylü köpeklerde pati aralarında kar topakları birikir; bunları ılık bir bezle eritip temizle.
Varış noktasında da aceleyle kapıyı açma. Yabancı bir yerde, yorgun ve tedirgin bir hayvan ilk fırsatta kaçabilir. Önce tasmayı ya da çantanın kapağını kontrol et, sonra kapıyı aç. Ziyaret ettiğin ev köyde ya da bahçeli bir yerdeyse ilk günlerde köpeği tasmasız bırakma.
Kış öncesi araç kontrolünde hayvan da var
Araca antifriz eklerken ya da bagajda yedek bidon taşırken kapağın sıkı kapandığından emin ol. Antifriz tatlı bir tada sahiptir ve hayvanlar için çok tehlikelidir; damlayan birkaç damla bile risk oluşturur. Ayrıca kışın park halindeki araçların motor bölmesine sokak kedileri sığınabilir. Aracı çalıştırmadan önce kaputa birkaç kez vurmak basit ama hayat kurtaran bir alışkanlık.
Yolculuk sırasında ya da molada hayvanın kaybolursa vakit kaybetmeden kayıp hayvanlar bölümünde ilan aç ve kaybolduğu konumu ekle. DoldurKabı uygulamasında açılan kayıp ilanı o bölgedeki kullanıcılara bildirim olarak gider; yabancı bir şehirde bile çevrede yaşayanların haberdar olması aramayı hızlandırır.
Sık Sorulan Sorular
Kışın köpeğimi arabada kaç dakika bırakabilirim?
Güvenli bir süre söylemek zor, çünkü bu dış sıcaklığa, rüzgâra, köpeğin boyutuna, tüyüne ve yaşına göre değişir. Kışın hayvanı araçta yalnız bırakmamayı hedefle; mecbur kaldığında süreyi olabildiğince kısa tut.
Kedim arabada çok miyavlıyor ve titriyor, üşüdüğü için mi?
Kediler yolculuk sırasında stresle de miyavlayıp titreyebilir. Çantayı battaniyeyle kısmen örtmek, sakin konuşmak ve ani manevralardan kaçınmak yardımcı olur. Titreme duraklarda ve yolculuk sonrasında da sürüyorsa veteriner hekimine danış.
Araba tutması kışın daha mı çok olur?
Araba tutması mevsime bağlı değil, ama kapalı camlar ve ağır ısıtıcı havası bazı hayvanları daha çok rahatsız edebilir. Yolculuktan birkaç saat önce mamayı hafif tut ve araç tutması sık yaşanıyorsa veteriner hekiminle konuş.
Kedimi kış yolculuğunda kucağımda taşıyabilir miyim?
Kucakta taşınan bir kedi ani bir frende ya da kapı açıldığında kontrolden çıkabilir. Kış yollarında kaygan zemin ve ani duruşlar daha sık olduğu için kediyi kapağı kilitlenen, sabitlenmiş bir taşıma çantasında taşımak daha güvenli. Çantanın içine tanıdık kokulu bir battaniye koyarsan hem ısınır hem sakinleşir. Mola yerlerinde çantayı açmadan önce arabanın kapılarının ve camlarının kapalı olduğundan emin ol.












