Eliminasyon Diyeti — gıda alerjisi tanısı için altın standart. 8-12 hafta sadece tek protein + tek karbonhidrat içeren bir mama tüketilir, belirtiler izlenir. Eğer alerji belirtisi düşerse + sonra "geri-test"te eski mama belirti tetiklerse tanı netleşir. Bu yazıda eliminasyon diyetinin doğru uygulanma protokolünü, başarı kriterlerini detaylı inceliyoruz.
1. Eliminasyon Diyeti Mantığı
- Bağışıklık sistemi alerjen tanıdığı proteinleri sürekli görmek lazım.
- 8-12 hafta boyunca alerjenle teması kesince → vücut "unutmaya" başlar.
- Cilt iltihabı + GI semptom azalır.
- "Geri-test"te eski mama → belirtiler 1-2 hafta içinde tekrar → kesin tanı.
2. Hangi Hayvanda Yapılır?
- Sürekli kaşıma (mevsim-bağımsız).
- Tekrarlayan kulak iltihabı.
- Tekrarlayan GI sorunları.
- Cilt enfeksiyonu yatkınlığı.
- Atopik dermatit ekarte edildikten sonra.
- Parazit + bakteriyel ekarte edildikten sonra.
3. Mama Seçimi (Kritik)
İki yaklaşım:
- Veteriner-onaylı hidrolize protein:
- Royal Canin Anallergenic / Hypoallergenic.
- Hill's z/d.
- Purina HA.
- En etkili — bağışıklık sistemi tanımıyor.
- Yeni protein limited ingredient:
- Daha önce yememiş protein (geyik, ördek, somon, hindi).
- Brit Care Hypoallergenic, N&D Pumpkin LID.
- Etkili ama hidrolizden zayıf.
4. Protokolün Sıkı Kuralları
- SADECE bu mama: 8-12 hafta sıkı disiplin.
- HİÇ ödül yok — sadece eliminasyon mamasının kurutulmuş hali.
- İnsan yiyeceği YASAK.
- Diğer hayvanların mamasına erişim YOK — multi-pet evlerde sınırlama.
- Eczane ilaçları: Tat içeren tabletler kontrol — bazı flavored ilaç et içerir.
- Diş çiğneme: Dental treat YOK.
- Çocuk düşürdüğü yiyecekler dikkat.
- Su: Filtre veya musluk — sorun yok.
5. 8-12 Hafta Sebebi
- Bağışıklık sistemi alerjen "unutma" 6-8 hafta sürer.
- Cilt enfeksiyonu iyileşme 4-8 hafta.
- Kulak iltihabı tedavi paralel — 2-4 hafta.
- Yetersiz süre = yanlış sonuç.
- 10 hafta orta yol, 12 hafta kesinleştirme.
6. Süreç Takibi
Haftalık değerlendirme:
- Kaşıma sıklığı + yoğunluğu (0-10 skor).
- Kulak durumu.
- Cilt görünümü (kızarıklık, lezyon).
- GI semptomları.
- Tüy kalitesi.
- Genel davranış.
- Vet 4-6 haftada kontrol.
7. Başarı Kriterleri
- %60+ kaşıma azalması: Gıda alerjisi olasılığı yüksek.
- Cilt lezyon iyileşmesi.
- GI semptom düzelmesi.
- Kulak iltihabı geçmesi.
- Bu durumlarda → geri-test aşamasına.
8. Geri-Test (Challenge Test)
Belirti %60+ azaldıktan sonra:
- Eski mama veya şüpheli protein 1-2 hafta verilir.
- Belirti geri gelirse → kesin gıda alerjisi tanısı.
- Belirti geri gelmezse → başka sebep (atopik dermatit, parazit).
- Sonra spesifik protein test — tek tek dene.
9. Başarısız Olunca
- Belirti azalmadıysa:
- Strict protokol uygulanmamış (kontaminasyon).
- Süre yetmemiş (8 yerine 12 hafta dene).
- Alerjen başka kaynaklı (çevre/atopik).
- Eşlik eden hastalık.
- Veteriner danışmanlığı + alerji testi.
10. Uzun Vadeli Yönetim
- Tanı sonrası: alerjen yok mama kalıcı.
- Hidrolize veya single protein devam.
- Yıllık vet kontrol.
- Yeni protein deneyimleri 2-3 yıl sonra (alerjen şüphesi azalır).
- Aile + misafir disiplin — yanlış yiyecek olmamalı.
Eliminasyon Diyeti — gıda alerjisi için en kesin tanı yöntemi. 8-12 hafta sıkı disiplin + tek mama + yan yiyecek yok + geri-test formülü doğru sonuç verir. Sahibi disiplini hayati. Veteriner danışmanlığı + hidrolize protein mama ile başarı %70-85. DoldurKabı uygulamasında alerji + dermatoloji deneyimli vet klinikleri haritalı bulunur.
