Pet kalbi durduğunda 4-6 dk içinde CPR şart — beyin oksijensizlik 4 dk sonra kalıcı hasar. Kalp masajı yeri (köpek + kedi farklı boyut), bası sayısı, yapay solunum, soluma + bası oranı. Eve hayat kurtarma protokolü, vet'e taşıma. Pet sahip CPR bilgisi = hayat kurtarır. Bu yazıda pet CPR'ı detaylı inceliyoruz.
1. CPR Ne Zaman Gerekli
- Pet bilinçsiz.
- Solunum yok veya çok yavaş.
- Kalp atışı duydulamıyor.
- Diş eti mavi/mor (siyanoz).
- Pupil genişlemiş + ışığa tepki yok.
- Boğulma, elektrik çarpması, zehirlenme sonrası.
- Boğulma sonrası ölmüş gibi.
- Anestezi sonrası komplikasyon.
2. İlk Değerlendirme (10 sn)
- Pet'i güvenli yere al.
- Sakin ses + dokunma (tepki var mı?).
- ABC kontrol: Airway (hava yolu), Breathing (nefes), Circulation (dolaşım).
- Ağız aç, yabancı cisim çıkar (parmak).
- Göğüs hareket gözlem 5-10 sn.
- Kalp atış kontrol (sol göğüs + bilek nabız).
- Yok = CPR başla.
3. Kalp Masajı Pozisyonu
- Küçük köpek + kedi (10 kg altı): Sırtüstü yat. Kalp avuç içiyle yan (kafe).
- Orta + büyük köpek (10-30 kg): Sağ yan yatış. Avuç içi sol göğüs orta nokta.
- Devi köpek (30+ kg): Sağ yan yatış. İki el üst üste, kollar düz.
- Brakisefalik: Sırtüstü daha iyi (göğüs şekli).
- Derin göğüslü ırk: Yan yatış (Setter, Pointer).
- Pozisyon = kalp basıncı verimli.
4. Bası Tekniği
- Köpek + kedi: Göğüs derinliği 1/3-1/2 kadar bas.
- Bası hızı: 100-120/dk (1.5-2 bası/sn).
- Bası ritmi sabit, ara verme YOK (10 sn üst limit).
- Kollar düz, dirsek bükme YASAK.
- Bası sonrası tam recoil (göğüs döner).
- Çok yavaş veya zayıf bası verimsiz.
- "Stayin' Alive" Bee Gees şarkısı tempo ideal.
5. Yapay Solunum
- Pet ağzı kapat (parmak ile).
- Burun deliği ağzına al, 2-3 saniye üfle.
- Göğüs şişer = üfleme doğru.
- Şişmezse hava yolu tıkalı (kontrol).
- Brakisefalik için ağız üfleme alternatif.
- Kuvvet ayar pet boyu (küçük az, büyük orta).
- Aşırı üfleme akciğer zarar.
6. Bası + Solunum Oranı
- 30 bası : 2 nefes standart.
- 2-3 dk döngü kontrol et (nabız + nefes).
- Tek başına = döngü devam.
- İki kişi = bir bası, bir nefes (paralel).
- Nabız geri geldi = sadece nefes destek.
- Hem nabız hem nefes geri = stabil pet vet'e.
7. Vet'e Taşıma
- CPR uygulanırken vet'e haber (telefon, hız).
- 2 kişi: biri CPR, biri sürer.
- Yalnız: 2 dk CPR + telefon vet + tekrar CPR.
- Pet battaniye/karton üstü sabit pozisyon.
- Vet yolda CPR devam (mümkünse).
- "Kalp durdu, CPR uyguluyorum" net bilgi.
- Vet hazırlık (oksijen, IV, ilaç).
8. CPR Devam Süresi
- 15-20 dk denenir, sonra sınır.
- Vet yolu uzun = CPR devam.
- Pet kalp tekrar atar = devam et.
- 30+ dk CPR sonuçsuz = pet kaybedilmiş.
- Sahip duygusal karar = anlamak.
- Vet acil servis ulaşırsa onlara devret.
9. Sonrası Bakım
- Pet hayata döndü = vet hospitalizasyon.
- Beyin oksijen eksikliği değerlendirme.
- İç organ hasarı kontrol.
- 24-48 saat yoğun izlem.
- Sebep ekarte (zehirlenme, kalp).
- Uzun vadeli komplikasyon olabilir.
- Pet sahibe psikolojik destek (travmatik).
10. Önleme + Eğitim
- Pet ilk yardım kursu (Türkiye sınırlı, online çok).
- Red Cross Pet First Aid app.
- Yıllık vet kontrol.
- Ev pet-proofing.
- Acil iletişim numara hazır.
- İlk yardım çantası bulundur.
- Aile birlikte CPR bilgisi.
- Bilgi = pet hayat kurtarır.
Pet CPR — 30 bası : 2 nefes + 100-120 hız + vet acil sevk formülü. Pet sahip için CPR bilgisi = hayat kurtarıcı. 4-6 dk içinde müdahale şart. Önleme + bilgi + soğukkanlı eylem. DoldurKabı uygulamasında 24 saat acil vet listesi + pet ilk yardım rehberi haritalı bulunur.
