Yasa Teklifi Kamuoyunu İkiye Böldü
2024 yılının yaz aylarında Türkiye Büyük Millet Meclisi'ne sunulan sokak hayvanlarına yönelik yasa teklifi, ülke genelinde büyük tartışmalara yol açtı. Teklif, sahipsiz hayvanların belediyelerce toplanarak barınaklara yerleştirilmesini ve belirli koşullarda uyutma uygulamasını içeren maddeler barındırıyordu. Hayvan hakları savunucuları ve sivil toplum kuruluşları, bu düzenlemeye karşı güçlü bir muhalefet sesi yükseltti.
Teklifin İçeriği ve Tartışılan Maddeler
Resmi Gazete kayıtlarına göre teklif, 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda kapsamlı değişiklikler öngörüyordu. Teklifin en çok tartışılan maddeleri şunlardı:
- Toplama ve barınağa yerleştirme zorunluluğu: Belediyelere, sokak hayvanlarını toplayarak kayıt altına alma ve barınaklarda tutma yükümlülüğü getirilmesi planlandı.
- Uyutma (ötenazi) maddesi: Saldırgan veya tedavisi mümkün olmayan hastalıklara sahip hayvanların uyutulmasına olanak tanıyan düzenleme, en çok tepki çeken madde oldu.
- Sahiplendirme süreleri: Barınaklarda belirli süre içinde sahiplenilmeyen hayvanların akıbetine ilişkin belirsizlikler kaygı yarattı.
Sokak Protestoları ve Sivil Toplum Tepkisi
Yasa teklifinin duyulmasının ardından İstanbul, Ankara, İzmir başta olmak üzere onlarca şehirde sokak protestoları düzenlendi. Sosyal medyada milyonlarca paylaşım yapıldı. HAYTAP (Hayvan Hakları Federasyonu), SHKD ve çok sayıda bağımsız hayvan hakları derneği, teklife karşı ortak bildiriler yayımladı.
Protestoculara göre Türkiye'deki barınak kapasitesi, tahmini 10 milyonun üzerindeki sokak hayvanı popülasyonunu karşılamaktan çok uzaktı. Hayvan hakları örgütleri, uyutma yerine kısırlaştırma programlarının yaygınlaştırılmasını, barınak koşullarının iyileştirilmesini ve sahiplendirme teşviklerinin artırılmasını talep etti.
Farklı Görüşler
Teklifin destekçileri, sokak hayvanlarının özellikle çocuklara yönelik saldırı vakalarındaki artışa dikkat çekerek düzenlemenin halk sağlığı açısından zorunlu olduğunu savundu. Belediyelerin mevcut Yakala-Kısırlaştır-Bırak (TNR) programlarını yeterince uygulayamadığı da dile getirilen argümanlar arasında yer aldı.
Karşıt görüş ise toplu uyutma uygulamalarının etik açıdan kabul edilemez olduğunu, uluslararası hayvan refahı standartlarına aykırı düştüğünü ve TNR programlarına yeterli bütçe ayrılması halinde popülasyon kontrolünün insancıl yollarla sağlanabileceğini vurguladı.
Süreç Devam Ediyor
Yoğun toplumsal tepkinin ardından yasa teklifinde çeşitli değişikliklere gidildi. Uyutma maddesinin kapsamı daraltıldı, ancak tartışmalar devam ediyor. Hayvan hakları örgütleri, yasama sürecini yakından takip etmeye ve kamuoyunu bilgilendirmeye devam ettiklerini açıkladı. Konu, Türkiye'nin hayvan refahı politikalarının geleceği açısından kritik önem taşımaya devam ediyor.

