Katarakt + Glokom — evcil hayvanların iki ana göz hastalığı. Katarakt lensin bulanıklaşması (ilerleyen körlük), Glokom göz içi basıncın artması (ağrılı acil durum). Erken tanı + müdahale ile çoğu vaka iyi yönetilir. Bu yazıda iki hastalığın detaylarını + cerrahi seçenekler + körlüğe adaptasyonu inceliyoruz.
1. Katarakt Nedir?
- Lensin (göz merceği) bulanıklaşması.
- Görme yavaşça azalır.
- Tam olgun katarakt → tam körlük.
- Tek veya çift gözlü olabilir.
2. Katarakt Sebepleri
- Yaşlanma: 7+ yaş, en yaygın.
- Genetik: Bichon Frise, Cocker Spaniel, Husky, Boston Terrier, Labrador, Poodle.
- Diyabet: %70 diyabetik köpek 1 yıl içinde katarakt geliştirir.
- Travma: Göze darbe.
- Toksin / radyasyon.
- Doğuştan.
3. Katarakt Belirtileri
- Lensde mavi-beyaz bulanıklık (görsel olarak fark edilir).
- Dengesizlik, eşyalara çarpma.
- Gece görüş kaybı önce.
- Yeni ortamda kaybolma.
- Üzgün/depresif davranış.
4. Katarakt Cerrahisi
- Fakoemülsifikasyon: Modern lens cerrahisi — ultrason ile lens parçalanır + yapay lens.
- Başarı oranı %85-90.
- Maliyet 25.000-60.000 TL/göz.
- Erken yapılırsa daha başarılı.
- Diyabetik kataraktta hızlı müdahale.
- Cerrahi sonrası 3-6 ay göz damlası + ilaç.
5. Glokom Nedir?
- Göz içi basınç (IOP) artar (normal 10-25 mmHg, glokomda 30+ mmHg).
- Retina + optik sinir hasarı.
- Çok ağrılı.
- Tedavi edilmezse 24-48 saatte kalıcı körlük.
6. Glokom Türleri
- Primer glokom: Genetik, ırk yatkınlığı (Husky, Cocker, Akita, Basset Hound).
- Sekonder glokom: Üveit, lens dislokasyon, kanama, tümör.
- Akut: Aniden gelişen ağrılı.
- Kronik: Yavaş ilerleyen, tanı geç.
7. Glokom Belirtileri (Acil)
- Aniden büyümüş göz ("buphthalmos").
- Kırmızı + bulanık göz.
- Genişlemiş pupil (ışığa cevap vermez).
- Şiddetli ağrı (köpek kafasını saklar, ulvar).
- Görme kaybı.
- İştahsızlık + halsizlik.
8. Glokom Tedavisi
- Acil: IV mannitol + göz damlası (latanoprost, dorzolamide, timolol) — basıncı düşür.
- Kronik: Günlük göz damlası kombinasyonu.
- Cerrahi: Cyclophotocoagulation (lazer) — silier cisim hasarı, salgı azalır.
- İleri vaka: Enukleasyon (göz çıkarma) — kalıcı ağrı geçer.
- Maliyet: damla 200-500 TL/ay, cerrahi 15.000-40.000 TL.
9. Körlüğe Adaptasyon
- Köpek + kedi körlüğe iyi adapte olur — koku + duyma kompansatör.
- Ev içi mobilya pozisyonu sabit kalmalı.
- Köşeleri yumuşak kapla.
- Merdiven güvenlik kapısı.
- Sesli komutlar + ödül.
- Dışarıda tasma + sahibe yakın.
- Yeni ortamda yavaş tanıştırma.
- Halı + yer dokular yön bulmaya yardım.
- Kedi: yüksek raf erişimi azalır — alternatif çözüm.
10. Genel Önlemler
- Yıllık göz kontrolü (5+ yaş).
- Yatkın ırklarda göz uzmanı tarama.
- Diyabetik köpekte sıkı şeker kontrol.
- Genetik test ebeveyn (PRA için özellikle).
- Göz yaralanma + travma korunma.
- Damla tedavisi disiplinli — atlama yok.
- Belirti gördüğünde HEMEN vete (özellikle glokom).
Katarakt + Glokom — evcil hayvanların en yaygın göz hastalıkları. Erken tanı + cerrahi + medikal tedavi görme kaybını engeller veya yavaşlatır. Glokom acil — saatler değerli. Körlük sonrası iyi adaptasyon mümkün — hayvan yıllarca mutlu yaşar. DoldurKabı uygulamasında oftalmoloji deneyimli vet klinikleri haritalı bulunur.
