Forpus (Forpus cinsi), Güney ve Orta Amerika kökenli, dünyanın en küçük gerçek papağan türlerinden biridir. İngilizce'de 'Parrotlet' (küçük papağan) olarak adlandırılan bu minik kuşlar, boyutları muhabbet kuşuna yakın olsa da kişilikleri büyük papağanları — jako, amazon ve hatta ara papağanını — andırır. 'Küçük bedenler, büyük kişilikler' ifadesi forpusları mükemmel özetler. En yaygın evcil türleri Pasifik Forpus (F. coelestis) ve Yeşil Kanatlı Forpus'tur (F. xanthopterygius). Forpuslar, küçük boyutlarına rağmen inanılmaz bir özgüven, cesaret ve kararlılığa sahiptir. Sahiplerine derinden bağlanır, sevgi gösterir ve okşanmayı severler. Ancak aynı zamanda inatçı ve territorial olabilirler — kendilerinden çok daha büyük kuşlara bile tereddüt etmeden meydan okurlar. Bu cesaret bazen tehlikeli olabilir; sultan papağanı veya jako gibi büyük kuşlarla aynı ortamda bırakılmamalıdırlar. Sessiz ve yumuşak sesleri, forpusların en büyük avantajlarından biridir. Diğer papağanların çığlıklarının aksine, forpuslar düşük volümlü, tatlı cıvıltılar çıkarır — bu da onları apartman yaşamı için mükemmel kılar. Birkaç kelime öğrenebilirler ancak konuşma yetenekleri sınırlıdır; asıl çekicilikleri kişilikleri ve sevgi dolu karakterleridir. Bu minik papağanlar, iyi bakım koşullarında 15-20 yıl (bazı bireyler 25+ yıl) yaşayabilirler — bu, boyutlarına göre şaşırtıcı derecede uzun bir ömürdür. Bakımları kolaydır, alan gereksinimleri minimumdur ve ilk kez papağan sahiplenecek ancak 'gerçek bir papağan kişiliği' deneyimlemek isteyen kişiler için harika bir giriş türüdür.

Forpuslar (Forpus cinsi), Meksika'dan Güney Amerika'nın güney ucuna kadar uzanan geniş bir coğrafyada doğal olarak yaşar. Tropikal ve subtropikal ormanlar, çalılık alanlar, savan kenarları ve tarım bölgelerini tercih ederler. Genellikle küçük sürüler halinde hareket eder ve ağaç kovuklarında veya karınca yuvalarında yuva yaparlar. Forpus cinsi 7 tür içerir; evcil kuş dünyasında en popüler olanı Pasifik Forpus'tur (F. coelestis), doğal olarak Ekvador ve Kuzey Peru'nun kurak kıyı bölgelerinde yaşar. Yeşil Kanatlı Forpus (F. xanthopterygius), Brezilya, Bolivya ve Arjantin'de bulunur. Spectacled Parrotlet (F. conspicillatus) Kolombiya ve Venezuela'da yaşar. Evcil hayvan olarak tanınmaları nispeten yenidir. 1980'lere kadar avikültür dünyasında pek bilinmeyen forpuslar, 1990'larda özellikle ABD ve Avrupa'da hızla popülerlik kazanmıştır. Küçük boyutları, sessiz yapıları ve güçlü kişilikleri, modern şehir yaşamına mükemmel uyum sağlamıştır. Apartmanlarda, stüdyo dairelerde ve küçük yaşam alanlarında bile rahatlıkla bakılabilmeleri, popülerliklerini hızla artırmıştır. Seçici üretim programlarıyla doğal yeşil rengin yanı sıra mavi, Amerikan sarısı (dilute), albino, lutino, turquoise, fallow ve çeşitli kombinasyonlar geliştirilmiştir. Doğadaki popülasyonları genel olarak güçlüdür ve ciddi bir koruma endişesi bulunmamaktadır.

Forpus, dünyanın en küçük gerçek papağan türlerinden biridir — yalnızca Pygmy Parrot türleri daha küçüktür. Boyu 12-14 cm, ağırlığı 28-35 gram arasındadır. Muhabbet kuşuyla benzer boyutta olmasına rağmen, kısa ve kare kuyruk yapısı ile muhabbet kuşunun uzun, sivri kuyruğundan kolayca ayırt edilir. Genel vücut yapısı kompakt, tombul ve yuvarlaktır. Doğal (yabani tip) renkleri parlak yeşildir. Cinsiyet ayrımı görsel olarak kolayca yapılabilir: erkeklerde kanat arkası (rump), alt sırt ve göz arkasında belirgin koyu mavi/kobalt renkler bulunur; dişilerde bu mavi renkler yoktur veya çok soluk yeşil/turkuaz tondadır. Bu belirgin cinsiyet farklılığı (cinsiyet dimorfizmi), papağan türleri arasında nadir görülen bir özelliktir. Gagası küçük ama orantısız şekilde güçlüdür — boyutlarına göre en güçlü ısırma kuvvetine sahip papağan türlerinden biridir. Gaga rengi açık bej/kemik renklidir. Gözleri koyu kahverengi, ayakları pembe-gridir. Evcil üretimde geliştirilmiş renk mutasyonları: mavi (en popüler mutasyon), Amerikan sarısı (dilute/pastel), albino (beyaz, kırmızı gözlü), lutino (sarı, kırmızı gözlü), turquoise, fallow (açık kahverengi tonlar) ve bunların çeşitli kombinasyonları. Uçuş yapıları hızlı ve çeviktir — küçük boyutlarına rağmen güçlü ve kararlı uçuculardır. Pençeleri güçlü ve kavrama kapasiteleri yüksektir; tırmanma ve nesneleri tutma konusunda son derece beceriklidirler.

Forpus bakımı, küçük boyutları sayesinde nispeten kolay ve pratiktir. Kafes, küçük boyutlarına uygun ancak yeterli hareket alanı sunan bir boyutta olmalıdır — minimum 45x45x45 cm, ideal olarak daha büyük. Çubuk aralığı 1 cm olmalıdır; daha geniş aralıklar kaçma veya sıkışma riski oluşturur. Kafeste farklı kalınlıkta küçük doğal ahşap tünekler, salıncak, çan, merdiven ve çeşitli küçük oyuncaklar bulunmalıdır. Forpuslar meraklı ve aktif kuşlardır; oyuncaksız bir kafes sıkıntıya ve davranış sorunlarına yol açar. Çiğneme ihtiyacını karşılamak için küçük ahşap parçalar, bükülmüş kağıt ve doğal ip oyuncakları sunulmalıdır. Günlük kafes dışı uçuş imkânı sağlanmalıdır — ancak uçuş alanı dikkatle güvenli hale getirilmelidir. Küçük boyutları nedeniyle dar aralıklara sıkışma, pencere veya aynaya çarpma ve diğer evcil hayvanlardan (kedi, köpek) zarar görme riski yüksektir. Diğer kuş türleriyle aynı kafeste kesinlikle tutulmamalıdır — forpuslar territorial ve cesurdur, kendilerinden çok daha büyük kuşlara saldırabilir ve ciddi yaralanabilirler. Haftalık banyo imkânı (sığ su kabı veya hafif sprey) sunulmalıdır. Günlük birebir etkileşim, güçlü bir bağ oluşturmak ve evcilliği sürdürmek için önemlidir. Forpuslar tek sahip kuşu olma eğilimindedir — bir kişiye güçlü bağ kurar ve diğer aile bireylerini reddedebilirler. Çift beslemek istiyorsanız, uyumlu bir eş cinsiyet veya karşı cinsiyet çifti tercih edilmelidir. Gece 10-12 saat kesintisiz uyku süresi sağlanmalıdır.

Forpuslar genel olarak sağlıklı ve dayanıklı kuşlardır; doğru bakım koşullarında 15-20 yıl sorunsuz yaşayabilirler. Küçük boyutları nedeniyle hastalık belirtileri hızla ilerleyebilir — herhangi bir anormallik fark edildiğinde hızlı müdahale hayat kurtarıcıdır. Solunum enfeksiyonları (bakteriyel veya viral), özellikle soğuk, hava cereyanına açık veya nemli ortamlarda risk oluşturur. Kabarık tüyler, burun akıntısı, nefes darlığı ve kuyruk pompalama belirtileridir. Aspergilloz ve candidiyaz gibi mantar enfeksiyonları, kirli ortamlarda veya bağışıklığı zayıflamış bireylerde görülebilir. Bağırsak parazitleri ve bakteri enfeksiyonları, özellikle hijyeni yetersiz ortamlarda risk oluşturur. Obezite, hareketsiz bireylerde ve yağlı tohum ağırlıklı diyetle beslenenlerde problem olabilir — düzenli egzersiz ve dengeli beslenme bu riski azaltır. Küçük boyutları nedeniyle çevresel tehlikelere karşı çok duyarlıdırlar: teflon kaplama tavaların dumanı, mum dumanı, sigara, aerosol spreyler, oda kokusu spreyleri ve hatta bazı temizlik ürünlerinin buharları ölümcül olabilir. Sıcaklık değişimlerine hassastırlar; ideal ortam sıcaklığı 18-25°C arasıdır. Ağır metal zehirlenmeleri (kurşun, çinko) de ciddi bir risk oluşturur — kafes ve oyuncak malzemelerinin güvenliği kontrol edilmelidir. Yıllık avian veteriner kontrolü önerilir.

Forpus beslenmesi, küçük boyutlarına rağmen papağan ailesinin tüm besinsel ihtiyaçlarını karşılayacak dengeli bir plan gerektirir. Kaliteli küçük papağan tohum karışımı (darı çeşitleri, kuş yemi, kanarya tohumu, küçük ayçiçeği) veya formüle edilmiş pelet mama temel diyet olarak kullanılmalıdır. Pelet bazlı diyet, tohum bazlıdan daha dengeli besin profili sunar. Her gün taze sebze ve meyve sunulmalıdır (diyetin %25-35'i). İyi sebze seçenekleri: brokoli (küçük parçalar halinde), havuç (rendelenmiş), ıspanak, kabak, tatlı biber, mısır. İyi meyve seçenekleri: elma (çekirdeksiz), üzüm (ikiye kesilmiş), çilek, yaban mersini, kivi, papaya. Koyu yeşil yapraklı sebzeler (karahindiba, roka, maydanoz) vitamin ve mineral zenginliği sağlar. Mürekkep balığı kemiği, kalsiyum ve mineral takviyesi için kafeste sürekli bulundurulmalıdır. Çimlendirilmiş tohumlar (darı, buğday, mercimek) yüksek besin değeri sağlar ve forpuslar genellikle bunu çok sever. Pişmiş yumurta (küçük parçalar) protein kaynağı olarak haftada 2-3 kez verilebilir. Porsiyon kontrolü küçük kuşlarda özellikle önemlidir — günlük toplam mama miktarı 1-2 tatlı kaşığı civarındadır, buna ek olarak taze gıdalar sunulur. Yağlı tohumların (ayçiçeği, kenevir) oranı sınırlandırılmalıdır. Kesinlikle yasak gıdalar: avokado, çikolata, kafein, alkol, soğan, sarımsak, tuzlu ve şekerli işlenmiş gıdalar. Temiz ve taze su günlük olarak değiştirilmelidir.