Ankara Kedisi (Turkish Angora), Türkiye'nin başkenti Ankara bölgesinden dünyaya yayılmış, zarif ve asil bir kedi ırkıdır. İpeksi, akışkan tüyleri ve ince vücut yapısıyla kedi dünyasının balerinası olarak anılır. Yürürken tüylerinin dans eder gibi sallanması, bu kediye benzersiz bir estetik güzellik kazandırır. Son derece zeki ve sosyal kedilerdir — hatta birçok kedi sever tarafından kedi ırkları arasındaki "en zeki" olarak kabul edilirler. Sahipleriyle güçlü ve derin bir bağ kurar, aile aktivitelerine aktif olarak katılmak isterler. Problem çözme yetenekleri şaşırtıcıdır: kapı kollarını çevirmeyi, çekmece açmayı, su musluğunu çalıştırmayı ve oyuncak getirme (fetch) oynamayı öğrenebilirler. Eğitime son derece açıktırlar. Ankara kedisi genellikle bembeyaz tüyleriyle bilinse de, aslında oldukça geniş bir renk yelpazesine sahiptir: siyah, mavi, kızıl, krem, tabby, tortoiseshell, bicolor ve smoke dahil pek çok renk ve desende bulunabilirler. Ancak beyaz varyant en ikonik olanıdır ve Ankara Hayvanat Bahçesi'nde koruma altında yetiştirilmektedir. Oyuncu ve hareketli yapıları ömür boyu devam eder — yaşlanan Ankara kedileri bile yavru gibi oynamaya devam ederler. Yüksek yerlere tırmanmayı, evin en yüksek noktasından çevreyi kontrol etmeyi ve sahiplerinin yanında uyumayı severler. Misafirperver yapıları nedeniyle eve gelen konuklarla da hızla kaynaşırlar. Tek uyarı: çok sosyal oldukları için uzun süre yalnız bırakılmaya toleransları düşüktür — ayrılık kaygısı geliştirebilirler.

Ankara Kedisi, kayıtlara geçen en eski uzun tüylü kedi ırklarından biridir ve kökeni birçok kaynağa göre 1.000 yılı aşkın bir geçmişe dayanır. Ankara (eski adıyla Angora) bölgesinin soğuk kışlarına uyum sağlayan bu kediler, doğal seleksiyonla ipeksi uzun tüylerini geliştirmiştir. 15. yüzyıldan itibaren Avrupa ile Osmanlı İmparatorluğu arasındaki ticaret yollarıyla bu zarif kediler Batı'ya ulaşmaya başladı. 16. yüzyılda Fransa Kralı XVI. Louis ve İngiltere'nin seçkin aileleri Ankara kedileri saraylarında beslemeye başladı. Bu dönemde "Angora" terimi, uzun tüylü her kedi için kullanılan genel bir ad haline geldi. 20. yüzyılın başında Persian kedilerin popülaritesinin artmasıyla Ankara kedisi geri plana düştü. Üstelik birçok Persian yetiştirme programında Ankara kedileri çaprazlama amacıyla kullanıldı — bu durum saf Ankara kedisi popülasyonunu ciddi şekilde tehdit etti. 1917'de Türk hükümeti ve Ankara Hayvanat Bahçesi, özellikle beyaz ve çift renkli gözlü bireylerin korunması için bir yetiştirme programı başlattı. Bu program bugün hâlâ aktiftir. 1962'de Amerikalı asker eşleri Walter ve Liesa Grant, Ankara Hayvanat Bahçesi'nden bir çift Ankara kedisi alarak ABD'ye götürdü ve sistematik yetiştirme programı başlattı. 1973'te CFA, ardından TICA ve FIFe tarafından resmi olarak tanındı. Türkiye'de Ankara kedisi milli bir değer olarak kabul edilir ve ihracatı kontrol altındadır.

Ankara kedisi, kedi ırkları arasında en zarif ve atletik olanlardan biridir. Uzun, ince ve kasları belirgin bir vücuda sahiptir. İnce kemik yapısı, uzun bacaklar (arka bacaklar önlerden biraz daha uzundur) ve zarif bir duruş sergiler. Vücut bir balerinayı andırır — güçlü ama asla hantal değildir. Başı küçük-orta boyutta ve üçgene yakın bir şekildedir. Kulaklar büyük, sivri uçlu, geniş tabanlı ve dik duruşludur — iç tüyleri gür olup, bazı bireylerde uçlarda küçük püskülcükler bulunur. Gözleri badem şeklinde, hafif çekik ve son derece ifadelidir. Göz rengi tüy rengine göre değişir — yeşil, kehribar, mavi veya en etkileyici biçimde çift renkli (bir mavi, bir kehribar) olabilir. Çift renkli gözler Türk kültüründe uğur simgesi sayılır. Tüyleri bu ırkın en göz alıcı özelliğidir: orta-uzun, ipeksi, ince telli ve akışkan bir yapıdadır. Alt tüy çok az veya hiç yoktur, bu nedenle tüyler vücuttan ayrık durur ve hareketle birlikte dans eder gibi sallanır. Boyun çevresinde zarif bir yaka (ruff), kuyrukta gür ve tüylü bir saçak bulunur. Kuyruk vücutla aynı uzunluktadır ve tüyler yelpaze gibi açılır. Erkekler 3-5 kg, dişiler 2.5-4 kg ağırlığındadır — bu, orta boyutlu ırklar arasında daha ince bir yapı anlamına gelir.

Ankara kedisinin tüy bakımı, uzun tüylü ırklar arasında en kolay olanlardan biridir. Alt tüy az olduğu veya hiç olmadığı için keçeleşme sorunu neredeyse yaşanmaz. Haftada 2 kez yumuşak bir fırça veya metal tarak ile tarama, tüy sağlığını korumak ve dökülen tüyleri toplamak için yeterlidir. Tüy dökme dönemlerinde (özellikle ilkbahar) taramayı gün aşırı yaparak konforunuzu artırabilirsiniz. Banyo nadiren gereklidir — Ankara kedilerinin tüyleri doğal olarak temiz kalma eğilimindedir. Gerektiğinde kedi şampuanıyla nazik bir yıkama ve iyice durulama yapılmalıdır. Kurutma dikkatli yapılmalı çünkü ince tüyler kırılgandır. Ankara kedisinin en önemli bakım ihtiyacı fiziksel ve zihinsel stimülasyondur. Son derece aktif ve zeki olan bu kediler, sıkılmamak için çeşitli oyuncaklar, yüksek tırmanma alanları ve interaktif oyun seansları gerektirir. Puzzle feeder'lar, olta oyuncakları, top kovalama ve hatta eğitim seansları (komut öğretme) zihinsel ihtiyaçlarını karşılar. Günde en az 2-3 kez, 15-20 dakikalık aktif oyun seansı önerilir. Sosyal yapıları nedeniyle uzun süre yalnız bırakılmamalıdırlar. Çalışan aileler için ikinci bir kedi veya arkadaş hayvan düşünülmelidir. Ayrılık kaygısı belirtileri (aşırı miyavlama, mobilya tırmalama, uygunsuz yere idrar yapma) yalnızlık stresinin işareti olabilir.

Ankara kedisi genel olarak sağlıklı ve uzun ömürlü bir ırktır. Doğal seleksiyonla gelişmiş genetik yapıları, onları birçok kalıtsal hastalığa karşı dirençli kılar. Ancak bazı spesifik sağlık riskleri bilinmektedir. Beyaz tüylü ve mavi gözlü bireylerde konjenital sağırlık riski mevcuttur — Van kedisinde olduğu gibi W (White) geninin iç kulak melanositleri üzerindeki etkisinden kaynaklanır. Çift renkli gözlü (odd-eyed) bireylerde sağırlık genellikle yalnızca mavi göz tarafındaki kulağı etkiler. Sağır kediler iç mekanda güvenli ve mutlu bir yaşam sürebilir. Hipertrofik kardiyomiyopati (HCM), Ankara kedilerinde de görülebilir. Yıllık kardiyolojik tarama ve şüpheli durumlarda ekokardiyografi önerilir. Herediter ataksi (serebellar ataksi), bazı Ankara kedisi hatlarında görülen nadir bir genetik durumdur. Beyincik (serebellum) gelişim bozukluğuna bağlı olarak hareket koordinasyonu bozulur — yalpalayarak yürüme, titreme ve denge kaybı belirtileri ortaya çıkar. Bu durum genellikle yavru dönemde fark edilir ve DNA testi ile taşıyıcılar belirlenebilir. Diğer sağlık riskleri arasında diş ve diş eti hastalıkları, üriner sistem sorunları ve yaşa bağlı böbrek yetmezliği sayılabilir. İyi bakımla 12-18 yıl, bazı bireyler 20 yıla yakın yaşayabilir.

Ankara kedisinin ince, atletik ve zarif vücut yapısını korumak için beslenme planı dikkatle hazırlanmalıdır. Bu ırk, doğası gereği ince yapılıdır ve fazla kilo almaları hem estetik hem sağlık açısından istenmeyen bir durumdur. Yüksek proteinli (%35-40), orta yağlı ve düşük karbonhidratlı kaliteli kedi maması tercih edilmelidir. Tavuk, hindi veya balık bazlı mamalar idealdir. Aktif yapıları nedeniyle enerji ihtiyaçları ortanın üstündedir — yetişkin bireyler günde 220-280 kcal arasında kalori almalıdır. Günde 2 öğün, belirli saatlerde ve ölçülü porsiyonlarla beslenme önerilir. Yaş mama ve kuru mama kombinasyonu hem beslenme kalitesi hem hidrasyon açısından idealdir. İpeksi tüy yapısını desteklemek için omega-3 ve omega-6 yağ asitleri açısından zengin mamalar veya balık yağı takviyesi faydalıdır — bu, tüylerin parlaklığını ve yumuşaklığını korur. Temiz su her zaman erişilebilir olmalıdır. Su çeşmesi kullanımı, akan suya ilgi duyan Ankara kedileri için etkili bir hidrasyon aracıdır. İnsan yiyecekleri (soğan, sarımsak, çikolata, üzüm) kesinlikle verilmemelidir.