Siyam kedisi, dünyanın en tanınan, en eski ve en karizmatik kedi ırklarından biridir. Krem veya açık bej renkli gövdesi üzerinde koyu renkli yüz maskesi, kulaklar, patiler ve kuyruk uçları (point deseni) ile hipnotize edici koyu mavi gözleri, bu ırkı bir bakışta tanınır kılar. Siyam kedisinin en belirgin ve en ünlü özelliği son derece konuşkan olmasıdır. Sürekli miyavlar, sahipleriyle uzun uzun "sohbet eder" ve isteklerini güçlü, bazen keskin bir sesle ifade eder. Sesi, diğer kedi ırklarından belirgin şekilde farklıdır — daha kalın, daha yüksek ve daha melodik bir tonu vardır. Bu durum bazı kedi severler için büyüleyici ve eğlenceli, bazıları için ise biraz yorucu olabilir. Bir Siyam kedisi sesini yükselttiğinde komşuların da duyabileceğinden emin olabilirsiniz. Son derece zeki, sosyal ve duygusal olarak yoğun kedilerdir. "Kedi" kavramının tipik bağımsız imajından çok uzaktırlar — sahibine köpek düzeyinde bağlanır, her yere takip eder ve fiziksel temasa sürekli ihtiyaç duyarlar. Kucağınızda, omzunuzda veya yastığınızın üzerinde uyumak isterler. Yalnız kalmaktan gerçek anlamda nefret ederler — uzun süreli yalnızlık ciddi stres, ayrılık kaygısı ve hatta depresif davranışlara yol açabilir. Zekaları etkileyicidir: kapı açma, ışık düğmesi kullanma, çekmece açma ve sahibinin rutinlerini ezberleme gibi davranışlar sıradan yetenekleri arasındadır. Puzzle feeder'lar ve interaktif oyuncaklar onlar için birer eğlence aracıdır. Yabancılara karşı başlangıçta mesafeli olabilirler ancak güvendikleri kişilere karşı sınırsız bir sevgi gösterirler.

Siyam kedisinin tarihi, evcil kedi ırkları arasında en eski ve en belgelenmiş olanlardan biridir. Kökenleri Tayland'a (eski adıyla Siam Krallığı) dayanır ve bu kedilerin tarihi 600 yılı aşkın kayıtlara sahiptir. 14. yüzyılda yazılan "Tamra Maew" (Kedi Şiirleri Kitabı), Siyam kedisini detaylı illüstrasyonlarla tasvir eden en eski bilinen belgedir. Bu el yazması, Ayutthaya Krallığı dönemine (1351-1767) ait olup Siyam kedilerinin kraliyet saraylarında "kutsal koruyucu" statüsünde tutulduğunu anlatır. Efsaneye göre, ölen kralların ruhu Siyam kedilerine geçerdi ve bu kediler tapınaklarda yaşar, rahipler tarafından bakılırdı. Batı dünyasıyla tanışma 1871'de gerçekleşti. Siam Kralı'nın İngiliz büyükelçiye hediye ettiği bir çift Siyam kedisi, Londra'daki Crystal Palace kedi gösterisinde sergilendi ve büyük sansasyon yarattı. Viktorya dönemi İngiltere'sinde "egzotik Doğu kedisi" olarak moda haline geldi. 1878'de ABD'ye ulaştı — Başkan Rutherford B. Hayes'in eşine hediye edilen bir Siyam kedisi, Beyaz Saray'da yaşayan ilk Siyam oldu. 20. yüzyılda ırk iki farklı yöne evrildi: "geleneksel" (applehead/Thai) Siyam — daha yuvarlak vücut ve baş yapısı ile "modern" Siyam — son derece ince, uzun ve üçgen başlı. Günümüzde kedi gösterilerinde modern tip tercih edilse de, geleneksel Siyam severleri de güçlü bir topluluk oluşturmaktadır.

Siyam kedisi, zarif, atletik ve son derece kaslı bir vücuda sahiptir. Modern Siyam'da vücut yapısı "oriental" tiptedir — uzun, ince ve tüpümsü. Kemik yapısı ince, bacakları uzun (arka bacaklar önlerden biraz uzun), kuyruk çok uzun ve ince uçludur. Başı modern Siyam'da belirgin bir üçgen (kama) şeklindedir — kulak uçları ile burun ucu birleştirildiğinde mükemmel bir eşkenar üçgen oluşur. Geleneksel (Thai) Siyam'da baş daha yuvarlak ve elmamsıdır. Kulaklar büyük, sivri uçlu ve üçgen başla orantılıdır — geniş tabanlı ve dik duruşludur. Gözleri Siyam kedisinin en büyüleyici özelliğidir: orta büyüklükte, badem şeklinde, hafif çekik ve yoğun safir mavisi renktedir. Point deseni olan tüm kediler arasında Siyam, en derin ve en yoğun mavi göz rengine sahiptir. Bu mavi renk, point gen (cs) ile bağlantılı melanin dağılımının bir sonucudur. Tüyleri çok kısa, ince telli, vücuda yapışık ve ipek gibi parlaktır. Alt tüy yoktur. "Point" renk deseni bu ırkın genetik imzasıdır: vücudun soğuk bölgeleri (yüz maskesi, kulaklar, patiler, kuyruk) koyu renk, sıcak bölgeleri (gövde) açık renktir. Bu, sıcaklığa duyarlı bir albinizm geni (cs) tarafından kontrol edilir. Ana point renkleri: seal (koyu kahve), blue (mavi-gri), chocolate (çikolata) ve lilac (leylak). Erkekler 4-6 kg, dişiler 3-5 kg ağırlığındadır.

Siyam kedisinin tüy bakımı, tüm kedi ırkları arasında en kolay olanlardan biridir. Kısa, alt tüyü olmayan yapışık tüyleri neredeyse hiç bakım gerektirmez — haftada 1 kez yumuşak bir kauçuk fırça veya tüy eldiveni ile tarama, dökülen tüyleri toplamak ve kan dolaşımını uyarmak için yeterlidir. Ancak Siyam kedisinin gerçek bakım ihtiyacı fiziksel değil, duygusal ve sosyaldir. Bu ırk, tüm evcil kedi ırkları arasında en yoğun sosyal ihtiyaca sahip olanlardan biridir. Günlük kaliteli ilgi zamanı — aktif oyun, kucak zamanı, "sohbet" ve fiziksel temas — Siyam kedisinin mutluluğu ve ruh sağlığı için zorunludur. Yalnız bırakılma toleransları çok düşüktür. Günde 8 saatten fazla yalnız kalan Siyam kedilerinde ayrılık kaygısı, aşırı miyavlama, uygunsuz yere idrar yapma, tüy yolma ve iştah kaybı gibi stres belirtileri gelişebilir. Çalışan aileler için ikinci bir kedi (tercihen sosyal bir ırk — başka bir Siyam, Burmese veya Oriental) edinmek en etkili çözümdür. Diş sağlığı Siyam kedisinde özellikle önemlidir — amiloidoz ve diş eti hastalıklarına yatkınlık nedeniyle haftada 2-3 kez diş fırçalama ve yıllık profesyonel diş temizliği önerilir. Aktif ve atletik yapıları için kedi ağacı, pencere levhası ve çeşitli interaktif oyuncaklar sağlanmalıdır.

Siyam kedisi, en uzun ömürlü kedi ırklarından biridir — 15-20 yıl yaşam süresi yaygındır ve 20 yılı aşan bireyler de az değildir. Ancak bazı genetik sağlık yatkınlıkları bilinmektedir. Amiloidoz, Siyam ırkında en sık görülen ciddi genetik hastalıktır. Amiloid adı verilen anormal protein, karaciğer ve böbreklerde birikerek organ hasarına yol açar. Karaciğer amiloidozu organ yetmezliğine ilerleyebilir. Erken teşhis zor olmakla birlikte, düzenli kan testleri (özellikle karaciğer enzimleri ve böbrek değerleri) risk takibinde değerlidir. Progresif retinal atrofi (PRA), retina hücrelerinin dejenerasyonuna yol açan kalıtsal bir göz hastalığıdır. Zamanla gece körlüğü ve ilerleyen görme kaybına neden olur. DNA testi mevcuttur ve sorumlu yetiştiriciler ebeveynlerde test yapmalıdır. Feline astım, Siyam kedilerinde diğer ırklara göre önemli ölçüde daha yaygındır. Kronik öksürük, hırıltılı solunum ve nefes darlığı belirtileri gösterir. Alerjenler (toz, sigara dumanı, parfüm, bazı kum çeşitleri) tetikleyici olabilir. İnhaler tedavisi ile başarıyla yönetilebilir. Konverjans şaşılığı (gözlerin birbirine doğru kayması) ve kuyruk kıvrıklığı (kinked tail) genetik olarak görülebilir — bu kozmetik özellikler sağlığı etkilemez ancak gösterilerde puan kaybettirir. Diğer riskler arasında megaözofagus, bazı kanser türleri (lenfoma, meme tümörü) ve obsesif-kompulsif davranışlar (özellikle yün çiğneme — pica) sayılabilir.

Siyam kedisinin beslenme planı, ince ve atletik vücut yapısını koruyacak, yüksek enerji ihtiyacını karşılayacak ve ırka özgü sağlık risklerini gözetecek şekilde tasarlanmalıdır. Yüksek proteinli (%38-42), orta yağlı ve düşük karbonhidratlı premium mama tercih edilmelidir. Birincil protein kaynağı tavuk, hindi veya balık gibi gerçek hayvansal protein olan mamalar idealdir. Siyam kedileri aktif metabolizmalarıyla ince yapılarını doğal olarak koruma eğilimindedir, ancak kısırlaştırılmış ve ev içi yaşayan bireylerde kilo kontrolüne dikkat edilmelidir. Günde 2-3 küçük öğün, toplam 220-300 kcal (aktivite seviyesine göre) önerilir. Yaş mama ve kuru mama kombinasyonu idealdir — yaş mama hidrasyon ve protein sağlar, kuru mama diş sağlığını destekler (Siyam kedileri diş sorunlarına yatkın olduğundan bu önemlidir). Karaciğer sağlığını desteklemek için antioksidan açısından zengin mamalar (E vitamini, selenyum, taurin) tercih edilmelidir — amiloidoz riski göz önünde bulundurulmalıdır. Omega-3 yağ asitleri kısa ama parlak tüylerin sağlığını korur. Bol ve taze su her zaman erişilebilir olmalıdır. İnsan yiyecekleri verilmemeli, özellikle karaciğere yük bindiren gıdalardan (yağlı yiyecekler, işlenmiş gıdalar) uzak durulmalıdır.